Hơn 640 tỷ USD dự trữ ngoại tệ và vàng của Nga sẽ đi đâu về đâu?
12:46 pm

Nga quá thời hạn chót của giai đoạn ân hạn trong 30 ngày để trả nợ cho các bên nắm giữ trái phiếu. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng cần chờ một thời gian nữa mới có thể xác nhận việc Nga có vỡ nợ hay không.

“Dù có thể có một điều thần kỳ xảy ra, nhưng không ai ᵭάпʜ cược cho điều đó. Khả năng cao là họ sẽ không thể thanh toán vì không ngân hàng nào chuyển tiền”, Jay S. Auslander, luật sư hàng đầu về nợ chính phủ tại hãng Wilk Auslander ở New York, nói với AP.

Nga đang nợ khoảng 40 tỷ USD dưới dạng trái phiếu nước ngoài. Trước khi хυпց ᵭσ̣̂т пσ̂̉ ra ở ᴜᴋʀᴀɪɴᴇ, Nga có khoảng 640 tỷ USD dự trữ ngoại tệ và vàng, hầu hết được đặt ở nước ngoài và đang bị đóng băng.

Tháng trước, Bộ Tài chính Mỹ có bước đi nhằm ngăn chặn Nga thanh toán hàng tỷ đô la dưới dạng nợ trái phiếu cho chủ đầu tư nước ngoài thông qua các ngân hàng Mỹ. Đáp lại, Bộ Tài chính Nga tuyên bố sẽ trả nợ bằng tiền rúp và “tạo cơ hội để chuyển đổi sang loại tiền tệ ban đầu”.

Nga nói rằng bất kỳ пցᴜʏ ᴄơ vỡ nợ nào đều là nhân tạo, vì nước này có tiền trả nợ nhưng các lệnh ᴛʀừпց ρʜạᴛ nước ngoài đang khiến dự trữ ngoại hối của Nga ở nước ngoài bị đóng băng.

“Chúng tôi có tiền và sẵn sàng trả. Tình huống này, do một quốc gia không thân thiện gây ra, sẽ không có tác động nào lên chất lượng cuộc sống của người Nga”, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov phát biểu trong tháng trước.

Tim Ash, nhà phân tích cấp cao về thị trường trái phiếu tại hãng quản lý tài sản BlueBay, viết trên Twitter rằng việc vỡ nợ “rõ ràng không nằm ngoài” khả năng kiểm soát của Nga, và các lệnh ᴛʀừпց ρʜạᴛ đang ngăn cản họ thanh toán vì cuộc хυпց ᵭσ̣̂т ở ᴜᴋʀᴀɪɴᴇ.

Nga đang nợ khoảng 40 tỷ USD dưới dạng trái phiếu nước ngoài. Trước khi хυпց ᵭσ̣̂т пσ̂̉ ra ở ᴜᴋʀᴀɪɴᴇ, Nga có khoảng 640 tỷ USD dự trữ ngoại tệ và vàng, hầu hết được đặt ở nước ngoài và đang bị đóng băng.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina

Nga chưa từng vỡ nợ quốc tế kể từ cách đây hơn 1 thế kỷ, khi đế chế Nga ᵴụρ ᵭổ và nhà nước Liên Xô ra đời. Nga từng vỡ nợ nội địa vào cuối những năm 1990, nhưng khắc phục được nhờ hỗ trợ quốc tế.

Ủy ban Quyết định phái sinh tín dụng, gồm một nhóm các ngân hàng và quỹ đầu tư, đưa ra kết luận vào ngày 7/6 rằng Nga không thể thanh toán tiền lãi bổ sung sau khi trả một khoản nợ trái phiếu vào thời hạn 4/4. Tuy nhiên, ủy ban này chưa có thêm hành động nào do những bất định về tác động của các lệnh ᴛʀừпց ρʜạᴛ lên việc giải quyết tình thế hiện nay.

Trong mấy tháng qua, giới đầu tư đã dự đoán Nga sẽ vỡ nợ. Các hãng bảo hiểm liên quan đến trái phiếu xác định 80% khả năng Nga sẽ vỡ nợ, trong khi những hãng xếp hạng như Standard & Poor’s và Moody’s xếp trái phiếu của Nga vào nhóm có rủi ro cao.

Các hãng xếp hạng có thể hạ xếp hạng hoặc tòa án quyết định vấn đề này. Các trái chủ có hợp đồng hoán đổi, giống như hợp đồng bảo hiểm trong trường hợp vỡ nợ, có thể đề nghị một ủy ban hoặc hãng tài chính quyết định xem việc Nga không thể trả nợ có dẫn đến việc kích hoạt điều khoản đền bù hay không, nhưng đây vẫn chưa phải tuyên bố chính thức về vỡ nợ.

Nhà đầu tư có thể làm gì?

Cách chính thức để tuyên bố vỡ nợ là khi ít nhất 25% trái chủ tuyên bố họ không nhận được tiền. Khi điều này xảy ra, các điều khoản quy định tất cả trái phiếu nước ngoài khác của Nga cũng rơi vào tình trạng vỡ nợ, và các trái chủ sẽ nhờ tòa án can thiệp để yêu cầu thanh toán.

Trong tình huống bình thường, các nhà đầu tư và chính phủ bị vỡ nợ thường đàm phán cách giải quyết, để trái chủ nhận được trái phiếu mới, dù không có giá trị cao nhưng ít nhất họ được đền bù phần nào.

Tuy nhiên, các lệnh ᴛʀừпց ρʜạᴛ hiện nay cấm giao dịch với Bộ Tài chính Nga, và không ai biết khi nào хυпց ᵭσ̣̂т mới kết thúc hay trái phiếu vỡ nợ có giá trị bao nhiêu.

Trong trường hợp này, tuyên bố vỡ nợ và kiện lên tòa “có thể không phải lựa chọn khôn ngoan”, Auslander nói. Chuyên gia này cho rằng hiện nay không thể đàm phán với Nga và có quá nhiều yếu tố chưa rõ ràng, vì thế các chủ nợ có thể quyết định “tạm dừng lại để chờ”.

Tác động quốc tế

Hàng loạt lệnh ᴛʀừпց ρʜạᴛ của phương Tây khiến nhiều công ty nước ngoài rời khỏi Nga và gây gián đoạn quan hệ thương mại và tài chính của Nga với các quốc gia khác. Vỡ nợ sẽ là một triệu chứng nữa của tình trạng bị cô lập và gián đoạn.

Các nhà phân tích về đầu tư cho rằng việc Nga vỡ nợ sẽ không gây tác động mạnh lên thị trường và định chế tài chính toàn cầu như hồi năm 1998. Khi đó, việc Nga vỡ nợ trái phiếu bằng đồng rúp khiến chính phủ Mỹ phải vào cuộc để khiến các ngân hàng cứu Quỹ đầu tư vốn dài hạn, một quỹ đầu tư mạo hiểm của Mỹ, khỏi nguy cơ ᵴụρ ᵭổ. Khi đó, Mỹ lo ngại điều này sẽ làm rung chuyển cả hệ thống tài chính và ngân hàng.

Những bên nắm giữ trái phiếu của thị trường trái phiếu mới nổi có thể thua lỗ пցʜι̇êᴍ ᴛʀọпց. Tuy nhiên, Nga chỉ đóng một vai trò nhỏ trong các chỉ số trái phiếu thị trường mới nổi, vì thế cũng hạn chế ᴛʜι̇ệᴛ ʜạι̇ đối với các nhà đầu tư.

Việc Nga vỡ nợ sẽ không gây tác động mạnh lên thị trường và định chế tài chính toàn cầu như hồi năm 1998. Khi đó, việc Nga vỡ nợ trái phiếu bằng đồng rúp khiến chính phủ Mỹ phải vào cuộc để khiến các ngân hàng cứu Quỹ đầu tư vốn dài hạn, một quỹ đầu tư mạo hiểm của Mỹ, khỏi пցᴜʏ ᴄơ ᵴụρ ᵭổ.

Giá vàng “giằng co” giữa những yếu tố, thông tin kinh tế, chính trị trái chiều khiến nhà đầu tư cũng bối rối.

Trong nước, vàng miếng SJC đã bay hơi khoảng 1 – 1,5 triệu đồng/lượng so với cách đây 1 tháng, thế nhưng xuống tiền lúc này, rủi ro khôn lường.

Giảm khoảng 1,5 triệu đồng/lượng

Ngày 24.6, vàng miếng SJC giảm 100.000 đồng/lượng, nâng mức giảm so với cách đây 1 tháng lên 1 – 1,5 triệu đồng/lượng. Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn – SJC mua vàng với mức giá 67,8 triệu đồng/lượng, chiều bán ra 68,6 triệu đồng/lượng; Eximbank mua vàng với giá 67,6 triệu đồng/lượng, bán ra 68,4 triệu đồng/lượng… Thị trường vàng giao dịch ảm đạm đã giúp khoảng cách chênh lệch 800.000 đồng/lượng thay vì 1 triệu đồng/lượng như trước đây.

Kim loại quý quốc tế vẫn tình trạng sideway (đi ngang, ít biến động) trong những phiên giao dịch gần đây. Với mức giá 1.828 USD/ounce chiều 24.6, vàng quốc tế chỉ tăng nhẹ 2 USD/ounce so với đầu ngày. Các nhận định gần đây của giới chuyên gia quốc tế đối với kim loại quý quanh mức giá 1.800 – 1.900 USD/ounce khi thị trường chuyển từ lo ngại lạm phát sang suy thoái.

Nhiều yếu tố khó hỗ trợ giá vàng tăng

NGỌC THẮNG

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu – chuyên gia kinh tế, giá vàng thế giới hiện nay đang bị 2 lực đối nghịch nhau kìm kẹp. Đó là lạm phát toàn cầu tăng cao, chỉ riêng Mỹ đã tăng 8,6% trong tháng 6 so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi mức lạm phát mục tiêu đặt ra cũng như duy trì nhiều năm nay chỉ quanh 2%. Không những Mỹ mà các nước khác lạm phát cũng tăng cao làm cho đồng tiền của các nước tăng lên.

Yếu tố lạm phát thường hỗ trợ cho vàng tăng giá. Thế nhưng, hiện nay thì khác, để hạn chế lạm phát, ngân hàng T.Ư các nước đã tăng lãi suất lên cao. Những tháng gần đây Mỹ liên tục tăng lãi suất với tốc độ nhanh và cao làm cho giá trị USD tăng lên, dẫn đến vàng bị kéo giảm. Chính vì 2 lực này tranh giành nhau nên vàng cứ xoay quanh mức giá 1.850 USD/ounce mà chưa thể thoát ra được.

Ông Nguyễn Trí Hiếu nhận định tình hình thế giới ngày càng tồi tệ, lạm phát chưa thấy “thuốc chữa”, chuỗi cung ứng toàn cầu chưa thể cải thiện. Giá lương thực thực phẩm vẫn chưa có dấu hiệu giảm, nhu cầu tiêu dùng, mua sắm lại tăng lên… Đó là chưa kể những năm trước đây, các chính sách nới lỏng tiền tệ của Mỹ, lượng tiền cung ra nền kinh tế khổng lồ để thúc ᵭẩʏ nền kinh tế tăng trưởng thì nay đang phải gấp rút hút về. Có 2 kịch bản cho nền kinh tế Mỹ, đó là “hạ cánh mềm” hay rơi vào đình lạm trong thời gian tới, nhưng dù ở tình huống nào thì giá vàng cũng sẽ bị đẩy lên 1.900 USD/ounce trong năm nay.

Giá vàng nhẫn rẻ hơn vàng miếng 14 triệu đồnglượng

Dự báo giá vàng trong ngắn hạn, ông Dương Anh Vũ, Trưởng phòng Phân tích – Công ty hàng hóa HTS, nhận định giá vàng thế giới sẽ duy trì quanh mức giá 1.800 – 1.860 USD/ounce trong vòng 2 tuần trước khi Mỹ công bố bảng lương phi nông nghiệp vào ngày 8.7. Thông tin trên thị trường trong thời gian tới có thể vẫn ủng hộ cho Mỹ tiếp tục chính sách thắt ch.ặt tiền tệ. Theo chiều hướng này trong ngắn hạn, giá vàng sẽ kiểm tra mức hỗ trợ 1.785 USD/ounce và giảm về 1.755 USD/ounce (tương ứng 49,3 triệu đồng/lượng, chưa tính thuế phí).

Một số tổ chức, chuyên gia quốc tế giá lạc quan hơn khi cho rằng giá vàng sẽ hồi phục lên 2.000 USD/ounce (tương ứng 56,2 triệu đồng/lượng). Nhưng ông Dương Anh Vũ đánh giá điều này chỉ xảy ra khi có những thông tin sốc trên thị trường về vấn đề chính trị, như cuộc ᴄʜι̇ếп tại ᴜᴋʀᴀɪɴᴇ đạt được thỏa thuận… Tuy nhiên, vàng khó có thể tăng cao được vì Nga đang sở hữu một lượng lớn vàng. Khi cuộc ᴄʜι̇ếп còn kéo dài thì khả năng bán vàng ra của nước này là cao, điều này không hỗ trợ cho vàng tăng giá trong thời gian tới.

Hiện tại, Bộ Tài chính Nga đề xuất tạo ra các nguồn dự trữ đá quý và kim loại quý đặc biệt riêng nhằm mục đích huy động nhanh chóng trong thời kỳ chiến tranh. Nếu được thông qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ có thể trực tiếp giám sát việc sử dụng các nguồn dự trữ đặc biệt. Điều này đơn giản hóa quy trình hiện tại nếu bất kỳ phần dự trữ nào cần được bán gấp. Hiện Nga là nước có nguồn dự trữ vàng và ngoại tệ đứng thứ 4 thế giới với 640 tỉ USD, trong đó vàng là 130 tỉ USD, tương đương 2.300 tấn.

Rủi ro giá trong nước

So với cách đây 1 tháng, vàng thế giới tăng khoảng 15 USD/ounce, nhưng trong nước lại xu hướng ngược lại, giảm đến 1,5 triệu đồng/lượng. Trước những thông tin từ Ngân hàng Nhà nước về việc sẽ can thiệp thị trường vàng khi cần thiết, giá vàng trong nước đã hạ nhiệt, rút ngắn khoảng cách chênh lệch trong và ngoài nước là chính.

Dự báo giá vàng trong nước, ông Dương Anh Vũ cho hay vàng miếng SJC vẫn sẽ dao động quanh mức giá 67,5 – 68,5 triệu đồng/lượng trong 2 tuần tới. Giá vàng thế giới có giảm thì kim loại quý SJC cũng chỉ giảm nhẹ. Dự đoán ở mức 67 – 68 triệu đồng/ lượng trong tháng 7. Do vàng SJC cao hơn thế giới 17 triệu đồng/lượng nên quốc tế có tăng thì khả năng SJC không tăng nhằm kéo ngắn lại khoảng cách chênh lệch thay vì nhà nước phải dùng biện pháp can thiệp.

Ông Nguyễn Trí Hiếu cho rằng mức giá trên lệch trên 15 triệu đồng/lượng đã được duy trì cách đây 1 năm. Chênh lệch giữa trong và ngoài nước càng đẩy cao lên thì mức độ rủi ro của người mua vàng càng gia tăng. Tình huống giá thế giới có tăng thì trong nước giảm là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra. Quan sát thị trường những tháng gần đây cho thấy nhu cầu mua vàng của người dân không nhiều, nhưng giá vẫn cao hơn quốc tế là do những nhà vàng đầu cơ giá, đẩy giá lên cao, thổi giá.

Trước đây, tình trạng vàng hóa cao, người dân có nhu cầu mua vàng cho các hoạt động thanh toán, nhưng nay không còn tình trạng nữa. Người mua vàng, ngoài chờ giá tăng lên thì phải có biện pháp quản lý tài sản thay vì được gửi ngân hàng như trước đây. Mỗi ngày lượng vàng giao dịch trên thị trường bao nhiêu mà giá lại cao hơn 30% là điều hết sức vô lý. Ông Nguyễn Trí Hiếu cho rằng trong tình hình hiện nay, Ngân hàng Nhà nước không bỏ ngoại tệ ra để nhập khẩu vàng về nhằm can thiệp rút ngắn khoảng cách chênh lệch là đúng. Vàng đã không còn sức ảnh hưởng nền kinh tế như trước, không còn nhiều tác động đến ngoại tệ.

Giá USD tự do hiện nay dù cao hơn trong hệ thống ngân hàng nhưng không phải đến hoàn toàn từ giá vàng trong nước cao hơn quốc tế, mà do ngân hàng kiểm soát để USD ổn định, hỗ trợ cho nền kinh tế. Liên quan vấn đề này, giá vàng trong nước cao hơn thế giới dễ dẫn đến tình trạng nhập lậu vàng để kiếm lời. Nhưng như trên đã đề cập, thị trường giao dịch ảm đạm, nhu cầu mua vàng cũng không cao, nên sức ảnh hưởng từ những hoạt động này là không nhiều.

Dù vậy, trong trường hợp nhà nước có sự can thiệp dẫn đến giá vàng trong nước sụt giảm mạnh về mức giá của thế giới (hiện nay đang khoảng 51,2 triệu đồng/lượng) thì những người mua vàng cũng lỗ nặng. Mức giá khủng 74 triệu đồng/lượng mà vàng miếng SJC đã lập được có thể còn lâu mới quay lại.

Bình Giang

Theo AP